Werkelijk luisteren

In welke rol of functie je ook actief bent. Luisteren is een fundamentele vaardigheid om anderen en jezelf goed te kunnen begrijpen. ‘De meeste mensen luisteren niet, ze wachten totdat het hun beurt is om iets te zeggen.’ (Otto Scharmer) Helaas is deze uitspraak veel vaker realiteit dan fictie.Ik zie het gebeuren in coachingsgesprekken, vergaderingen, op straat. Maar wat is nou de kunst van goed luisteren? 

Luisteren naar jezelf

LuisterenGoed luisteren zonder jezelf goed te kennen is (bijna) onmogelijk.

In mijn eerdere blog: Leiderschap begint met (zelf) reflectie, vind je een methode waarmee iedereen in staat is om zelf te reflecteren.

Dit komt omdat we  informatie (gesprekken) altijd via een soort ‘filter’ (afb. 1) ontvangen. Zie het als een cel. Je staat zelf in de kern van de cel (zwarte stip) en het filter is de cirkel om je heen. Dit filter (waarmee je de wereld ervaart) is opgebouwd uit ervaringen, normen en waarden, overtuigingen, opvoeding, opleiding etc..  Informatie die tot ons komt (visueel, auditief, etc) gaat door dit filter. We zouden kunnen concluderen dat we in een constante illusie leven. We ervaren de wereld zoals we die zien en horen, niet zoals die daadwerkelijk is. De kunst van het goed kunnen luisteren begint bij bewustwording dat dit proces plaatsvindt.

img_4999Objectief luisteren

Om objectief te kunnen luisteren zal er een beweging naar de rand van de cel moeten plaatsvinden (afb. 2). Luisteren vanaf de rand van de cel zorgt ervoor dat er zowel naar binnen kan worden gekeken als naar buiten. Er ontstaat de mogelijkheid om werkelijk te horen wat iemand zegt zonder hier een filter overheen te leggen. De vervorming die automatisch wordt toegepast door het filter is er nog steeds, maar hier kan nu objectief naar gekeken worden. Deze bewustwording geeft meer mogelijkheden: laten leiden door het filter of kies ik voor een andere weg. Beide voorbeelden zijn niet goed of fout, het zijn in dit geval keuzes. In de situatie zoals in afbeelding 1 is het geen keuze. Er wordt niet ‘echt’ geluisterd, en zeker niet objectief.

Listen to me, now!

Hoe kan je weten dat je vanuit de kern luistert? Soms merk ik aan mezelf dat ik enorm koppig kan zijn. Vraag maar aan mijn vrouw. 😉 Gelukkig geeft mijn lichaam altijd een reactie waardoor ik in staat ben om naar mezelf te kijken. Hoe werkt dit? Het lichaam geeft waardevolle informatie over percepties, gedachten en overtuigingen. Luisteren vanuit een bepaald standpunt (afb. 1) brengt meestal een emotionele reactie met zich mee (zie intermezzo). Door goed te luisteren naar eigen emoties is het mogelijk om te zien dat er wordt geluisterd vanuit de eigen celkern (afb. 1). Het ontvangen van feedback vind ik een mooi voorbeeld. Veel mensen hebben hier moeite mee omdat de feedback wordt ontvangen vanuit de kern van de cel (afb. 1). Dit kan leiden tot emotionele reacties die persoonlijke ontwikkeling in de weg kunnen staan. Er wordt volledig geluisterd vanuit de ‘eigen’ waarheid.

Luisteren

Eureka!

Gebeurt dit regelmatig bij jezelf of in je omgeving? Beschouw dit als een eureka moment! Door de emotionele reactie wordt het filter blootgelegd en kan hier iets mee worden gedaan. De mensen die ik mag coachen laten -vaak- oude denkbeelden en overtuigingen al los wanneer ze inzien dat deze hun gevangen houden!

Intermezzo:
Een mooi voorbeeld is de speech van Jan Terlouw in DWDD.

Een prachtig betoog, waarin Jan Terlouw geëmotioneerd vertelt over zijn zorgen. Oké nu een test. Wat vind jij van zijn betoog? Raakt het je? Ben je geïrriteerd of boos? Ben je het met hem eens of oneens? De ’emotionele’ reactie die bij je ontstaat vertelt alles over jou en niet over Jan. 

Voortgangsgesprekken

Regelmatig lees ik op Linkedin artikelen over voortgangsgesprekken. Vaak is de strekking van het verhaal dat zowel medewerkers en leidinggevenden dit lastig vinden.   Natuurlijk kunnen voortgangsgesprekken anders worden vormgegeven, maar de essentie van het probleem blijft: niet zonder filter naar elkaar kunnen luisteren. De uitdaging? Werkelijk en met een open vizier met elkaar in gesprek.

Reageren is leuk, delen is nog leuker.

Inspiratiebronnen:
Theory U, O. Scharmer

 

 

 

Share Button

2 comments

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *