Leiderschap begint met (zelf) reflectie

De kwaliteit van leiderschap, in welke vorm dan ook, hangt samen met hoe goed de leider zichzelf kent. Ik ken heel veel managers, directeuren  en leiders die relatief weinig aan (zelf) reflectie (willen) toekomen. Dit is jammer want zodra iemand (wie dan ook) zich realiseert dat zijn wereld alleen maar wordt gevormd door hoe hij/zij de wereld ziet is sneller in staat om dit paradigma te doorbreken. Dit is nodig om eigen gedrag te kunnen observeren en open te staan voor ideeën van anderen. 

RAIN down on me!

Het model wat ik vaak gebruik in mijn coachingssessies en trainingen is RAIN. Dit staat voor Recognize, Allow, Investigate & Non identify. Met dit model is (bijna) iedereen in staat om tot (zelf) reflectie te komen.

Weet je, soms word je overvallen door een bepaalde situatie of gebeurtenis. Het maakt niet uit waar of wat er gebeurd. Het kan een werk of privésituatie zijn en achteraf kan je je realiseren dat je misschien niet zo handig hebt gehandeld in deze bepaalde situatie. Een ideaal moment om eens te evalueren met het RAIN model.

Recognize/herken

Recognize staat voor herkennen (DUH!). Herken wat er op dat moment gebeurd. Niet zozeer de situatie, maar wat gebeurde er met jou? Welke emoties of gevoelens spelen er op? Ben je boos, bang, blij, onzeker of zijn het meer lichamelijke signalen? Denk aan: buikpijn, een gespannen gevoel, hoofdpijn, etc… De eerste stap in bewustwording is het realiseren dat deze situatie een effect op jou heeft.

Allow/toestaan

Het kunnen toestaan van een bepaalde gewaarwording is misschien wel de moeilijkste stap. We zijn namelijk gewend om ons te verzetten tegen gevoelens van ongemak. Sterker nog, we veroordelen onszelf omdat we ons zo voelen. Ergens hebben we het paradigma opgeslagen dat we ongemakkelijke gevoelens niet mogen ervaren. Deze zelf veroordeling helpt niet mee in het proces van zelfreflectie. Het trekt je dieper in onbewust gedrag.

Toestaan is iets anders als accepteren. In accepteren zit een vorm van overgave die jou willoos kan maken en wat jou niet stimuleert om te handelen (veranderen). De situatie toestaan en te observeren geeft je de ruimte om tot (zelf) reflectie te komen en te handelen waar nodig.

Investigate/onderzoek

Dit lijkt misschien een dubbele stap maar is het niet. De eerste stap (Recognize) vraagt je om te kijken naar emoties en fysieke signalen die aanwezig zijn. Deze stap vraagt je te onderzoeken welke percepties en gedachten er zijn bij deze situatie. De gedachten die er ontstaan bij de situatie geven lading aan de situatie. De situatie op zichzelf is neutraal en kent geen goed of slecht. De denkbeelden en gedachten die er ontstaan wel en zorgen voor een emotionele reactie. Zo houd je jezelf gevangen in een eigen gevangenis van emotionele reacties.

Non Identify/Niet identificeren

Maar waar zit nou echt de ‘bottleneck’! Deze zit in het feit dat we ons identificeren met alles wat we denken en voelen. Onze gedachten die we produceren nemen we als waarheid aan. Maar dit is helemaal niet zo. Gedachten zijn geen feiten! In mijn vorige blog: Identificatie: Vloek of zegen? kan je hier meer over lezen.

Een mooie metafoor is de lucht. De lucht kan blauw zijn, het kan regenen, sneeuwen, hagelen etc… Maar de lucht blijft de lucht. Zo is het ook met mensen. Ieder mens ervaart emoties en gedachten maar is niet zijn gedachten of emoties. Je blijft in essentie een mens. Vasthouden aan allerlei oude sentimenten en overtuigingen leidt dus tot onnodig lijden.

Je gedachten en je gevoelens kan je observeren vanuit de derde persoon en hiermee creëer je ruimte om een keuze te maken. Wil ik me door deze gedachten/emoties laten leiden of maak ik een andere keuze? Hier zit geen oordeel in, alleen bewustwording. Ik daag iedereen uit om (liefst) dagelijks een paar minuten van reflectie toe te passen.

Wil je meer weten over dit onderwerp of zit je met vragen? Neem gerust contact met me op.

Reflectie

Share Button

6 comments

  1. Duidelijk geschreven en toeval of niet…. vandaag had ik zo moment. Het mooie was dat ik er uit kon stappen dmv de helicopter vieuw en gaf me een beter gevoel. Kort daarna opende ik m’n FB en lees ik jouw blog. Cadeautje voor mij. Ben blij dat je m’n coach bent en dat ik veel van je leer. Ben ook blij met je als vriend hoor. Ik wil je nogmaals bedanken voor je trainingen, het is het echt waard. Dus wie er twijfelt ….. leer jezelf echt kennen en ga aan de slag.

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *